AAIP – Hoofdstuk 39
Game Theory & AI
39.1 Wat is speltheorie?
Speltheorie is de wiskunde van strategie, interactie en besluitvorming tussen meerdere spelers (agenten).
Het vormt de basis voor:
- economische modellen,
- onderhandelingen,
- multi‑agent systemen,
- AI‑strategieën,
- competitieve en coöperatieve AI.
Speltheorie leert AI hoe het moet samenwerken, concurreren en strategisch denken.
39.2 Kernbegrippen in speltheorie
Spelers
De agenten die beslissingen nemen.
Acties
De keuzes die spelers kunnen maken.
Uitbetalingen (payoffs)
De beloningen of kosten van een actie.
Strategieën
Een plan dat bepaalt welke actie een speler kiest.
Informatie
Wat spelers weten over elkaar en de omgeving.
39.3 Nash‑evenwicht
Een Nash‑evenwicht is een situatie waarin geen enkele speler zijn strategie kan verbeteren door alleen zelf van strategie te veranderen.
Het is een van de belangrijkste concepten in speltheorie en vormt de basis voor veel AI‑strategieën.
In een Nash‑evenwicht is iedereen “tevreden” — zelfs als het niet de beste uitkomst is.
39.4 Klassieke spellen
Prisoner’s Dilemma
Een spel dat laat zien hoe samenwerking moeilijk kan zijn, zelfs als het beter is voor beide spelers.
Chicken Game
Een model voor risico, escalatie en onderhandelingen.
Stag Hunt
Een spel over vertrouwen en coördinatie.
Zero‑sum games
Wat de één wint, verliest de ander — zoals schaken of poker.
39.5 Game Theory in AI
1. Multi‑Agent Reinforcement Learning
Agenten leren strategieën in competitieve of coöperatieve omgevingen.
2. Mechanism Design
AI‑systemen ontwerpen die gewenst gedrag stimuleren.
3. Negotiation Agents
AI‑agenten die kunnen onderhandelen, bieden en samenwerken.
4. Strategische simulaties
AI die complexe markten, oorlogsscenario’s of ecosystemen simuleert.
39.6 DeepMind & speltheorie
DeepMind heeft speltheorie naar een nieuw niveau gebracht met systemen zoals:
- AlphaGo – strategie & patroonherkenning,
- AlphaZero – zelflerende spelstrategieën,
- AlphaStar – multi‑agent strategie in StarCraft II.
Deze systemen laten zien hoe AI strategisch denken kan overstijgen.
39.7 Toepassingen van speltheorie in de echte wereld
- economische markten,
- veilingen & prijsvorming,
- politieke strategie,
- logistiek & planning,
- veiligheid & cybersecurity,
- onderhandelingen tussen AI‑agents.
39.8 Reflectie‑opdracht
Beantwoord de volgende vragen schriftelijk:
- Welk speltheorie‑concept vind jij het meest interessant?
- Hoe zou jij Nash‑evenwicht uitleggen aan een beginner?
- Welke AI‑toepassing van speltheorie spreekt jou het meest aan?
- Hoe zie jij speltheorie terug in multi‑agent systemen?